Apartman ve sitelerde aidat tutarı rastgele belirlenmez; yıllık giderlerin tahmin edildiği işletme projesinden türetilir. İyi hazırlanmış bir işletme projesi, yıl boyunca aidat tartışmalarını azaltır, ek bütçe ihtiyacını erken gösterir ve genel kurulda yönetimin elini güçlendirir. Bu rehberde işletme projesinin ne olduğunu, gider kalemlerinin nasıl tahmin edileceğini, dağıtım yönteminin nasıl seçileceğini ve aylık aidatın nasıl hesaplanacağını örnekle anlatıyoruz.

İşletme projesi nedir, neden gereklidir?

İşletme projesi, ana gayrimenkulün bir yıllık tahmini gelir ve giderlerini ve her kat malikinin bu giderlere katılmak için ödeyeceği avans tutarını gösteren belgedir. Dayanağı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 37. maddesidir; projede her malikin 20. maddeye göre ödeyeceği pay gösterilir. Kesinleşen işletme projesi, ödenmeyen aidatın takibinde de önemli bir belgedir.

Kanunun işletme projesine ve avansa ilişkin hükümlerinde 2026 yılında 7579 sayılı Kanunla değişiklik yapıldı. Projenin onaylanma usulü ve süreleri gibi ayrıntılar için güncel resmî metni esas alın; tereddüt ettiğiniz noktada bir hukukçudan görüş isteyin. Bu rehber, projenin içeriğini ve hesabını anlatmaya odaklanır.

Uygulamada işletme projesi yönetim tarafından taslak olarak hazırlanır, kat malikleri kurulunda görüşülür ve kabul edildiğinde karar defterine yazılır. Kabul edilen projedeki aylık avans, sakinlerin "aidat" dediği tutardır.

Gider kalemlerini çıkarın

Projenin ilk adımı, bir yıl içinde ortaya çıkacak bütün giderleri kalem kalem listelemektir. Tipik bir site için kalemler şunlardır:

  • Personel: Kapıcı, görevli, güvenlik personeli maaşları ile SGK ve vergi giderleri.
  • Hizmet alımları: Güvenlik hizmeti, temizlik firması, bahçe bakımı.
  • Enerji ve su: Ortak alan elektriği, ortak kullanım suyu, merkezi sistem varsa yakıt.
  • Bakım ve kontrol: Asansör bakımı ve periyodik kontrolü, hidrofor, jeneratör, yangın sistemleri.
  • Sigorta: Bina sigortası ve varsa ortak alan sorumluluk sigortası.
  • Onarım payı: Yıl içinde çıkabilecek küçük onarımlar ve tadilatlar için ayrılan tutar.
  • Yönetim giderleri: Banka masrafı, kırtasiye, varsa yönetim hizmeti bedeli.
  • Beklenmeyen giderler: Toplam bütçenin makul bir yüzdesi kadar ihtiyat payı.

Büyük bir çatı ya da cephe onarımı gibi olağan dışı harcamaları işletme projesine katmak yerine ayrı bir kurul kararıyla ve ayrı bir borçlandırmayla yürütmek, aylık aidatın gereksiz yere şişmesini önler.

Tahmini doğru yapın: geçen yılın gerçekleşmesi

En güvenilir tahmin, geçen yılın gerçekleşen giderleridir. Her kalem için son 12 ayda gerçekten ne harcandığına bakın, ardından şu düzeltmeleri yapın:

  1. Sözleşme değişiklikleri: Yeni yılda güncellenecek personel ücretleri, hizmet sözleşmeleri ve bakım anlaşmaları.
  2. Fiyat artışları: Enerji, su ve sigorta gibi kalemlerde beklenen artış.
  3. Tek seferlik giderler: Geçen yıl bir kez yapılan ve bu yıl tekrarlanmayacak harcamaları tahminden çıkarın.
  4. Yeni ihtiyaçlar: Yaklaşan asansör revizyonu ya da sistem yenilemesi gibi planlanan işler.

Geçen yılın gerçekleşmesi kayıtlı değilse tahmin zorlaşır; bu yüzden giderlerin yıl boyunca kalem kalem kaydedilmesi, bir sonraki projenin de temelidir.

Dağıtım yöntemini seçin: eşit mi, arsa payı mı?

Kat Mülkiyeti Kanunu m. 20, kat malikleri arasında başka türlü bir anlaşma yoksa bazı giderlerin eşit, bazılarının arsa payı oranında paylaşılmasını öngörür:

  • Eşit paylaşılanlar: Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri.
  • Arsa payı oranında paylaşılanlar: Ana gayrimenkulün sigortası ile ortak yerlerin bakım, koruma ve onarım giderleri.

Yönetim planınız farklı bir dağıtım öngörebilir; örneğin metrekareye göre ya da daire ve dükkân gibi bölüm türlerine göre ayrı tutar. Bu yüzden projeyi hazırlamadan önce yönetim planınızın gider paylaşımı maddesini okuyun. Pek çok site, uygulamada kolaylık için bütün işletme giderlerini tek yöntemle dağıtır ve bunu kurul kararıyla kabul eder; önemli olan seçilen yöntemin kararda açıkça yazılmasıdır.

Aylık avansı (aidatı) hesaplayın

48 daireli, toplam arsa payı 4.800 olan bir site için örnek bir proje düşünelim:

KalemYıllık tahmin
Personel maaşı, SGK ve vergi480.000 ₺
Ortak alan elektriği96.000 ₺
Ortak kullanım suyu24.000 ₺
Asansör bakımı ve periyodik kontrol60.000 ₺
Temizlik malzemesi18.000 ₺
Bahçe bakımı30.000 ₺
Bina sigortası36.000 ₺
Onarım ve tadilat payı120.000 ₺
Banka masrafı ve kırtasiye6.000 ₺
Beklenmeyen giderler90.000 ₺
Toplam960.000 ₺

Yıllık 960.000 ₺, 12 aya bölündüğünde aylık 80.000 ₺ eder. Bu tutar eşit dağıtılırsa her daire ayda 1.666,67 ₺ öder. Arsa payına göre dağıtılırsa her dairenin payı kendi arsa payının toplam arsa payına oranıyla bulunur: arsa payı 120 olan daire için 80.000 × 120 ÷ 4.800 = 2.000 ₺, arsa payı 80 olan daire için 1.333,33 ₺.

Kanundaki ayrımı uygulamak isterseniz giderleri iki havuza ayırabilirsiniz: personel giderleri (aylık 40.000 ₺) eşit, kalan giderler (aylık 40.000 ₺) arsa payı oranında. Bu durumda arsa payı 120 olan daire 833,33 + 1.000,00 = 1.833,33 ₺, arsa payı 80 olan daire 833,33 + 666,67 = 1.500,00 ₺ öder. Bölmede artan kuruşların kaybolmaması için dağıtımı kuruşu kuruşuna denkleştiren bir hesap kullanın.

Kurul onayı ve karar defteri

Hazırlanan proje kat malikleri kurulunda görüşülür. Toplantıya katılan malikler ve temsil ettikleri arsa payları hazirun cetveline yazılır; alınan karar, Kat Mülkiyeti Kanunu m. 32 gereği sayfaları numaralı ve noter onaylı karar defterine geçirilir. Kararda şu bilgilerin açıkça yer alması, yıl boyunca çıkabilecek tartışmaları önler:

  • Kabul edilen projenin toplamı ve kapsadığı dönem,
  • Dağıtım yöntemi ve her bölüm türü için aylık avans tutarı,
  • Aidatın son ödeme günü,
  • Geciken ödemelere Kat Mülkiyeti Kanunu m. 20 uyarınca gecikme tazminatı uygulanacağı.

Gecikme tazminatının nasıl hesaplanacağını aidat gecikme tazminatı rehberimizde örnekle anlattık.

Yıl boyunca gerçekleşmeyi izleyin ve Binyon ile yönetin

Proje kabul edildikten sonra iş bitmez. Her ay gerçekleşen giderleri proje kalemleriyle karşılaştırın; bir kalem beklenenden hızlı tükeniyorsa erken fark etmek, yıl sonunda sürpriz bir ek bütçeyle karşılaşmaktan iyidir. Yıl sonunda bu karşılaştırma, bir sonraki projenin en değerli girdisi olur.

Binyon'da bu zincir uçtan uca bağlıdır:

  • Yeni işletme projesi taslağında son 12 ayın gerçekleşen giderleri kalem kalem yol gösterir.
  • Avans dağıtımı eşit, arsa payı ya da metrekare ile seçilir; bölüm başına aylık avans ayrı bir sekmede görünür.
  • Proje yazdırılabilir; kurulda onaylandığında onay tarihi ve karar defterindeki karar projeye bağlanır.
  • Onaylı proje tek tıkla aylık avans planına dönüşür ve her ay borç olarak yazılır.
  • Planlanan, aylık ve gerçekleşen tutarlar kalem kalem izlenir; bütçe kullanım oranı tek bakışta görünür.
  • Sakin, her borcun hangi karara dayandığını kendi panelindeki hesap hareketlerinde görür.

Farklı yöntemle paylaştırılacak olağan dışı giderler için ayrı toplu borç yazabilir, borcu dayanağı olan karara bağlayabilirsiniz. İşletme projesinden aidat takibine kadar bütün süreci görmek için Binyon apartman ve site yönetim programını inceleyin ya da demo ve teklif isteyin. Yapınıza özel bir ihtiyacınız varsa sektörel özel yazılım hizmetimiz ve iletişim sayfamız da yardımcı olur.