ERP seçimi bir şirketin yıllarca birlikte yaşayacağı bir karardır. Yanlış seçilen bir sistem ya kullanılmaz ve eski tablolara geri dönülür ya da şirketin iş yapma biçimini zorla değiştirir. Doğru seçim ise raporlamayı hızlandırır, birimler arasındaki sürtünmeyi azaltır ve büyümeyi kolaylaştırır. Bu yazıda orta ve büyük ölçekli bir şirketin ERP yazılımı değerlendirirken sorması gereken soruları bir kontrol listesi hâlinde topladık. Listeyi demo görüşmelerinde ve teklif karşılaştırmasında doğrudan kullanabilirsiniz.

Seçime yazılımdan değil süreçlerinizden başlayın

Pek çok ERP projesi yanlış soruyla başlar: "Hangi yazılım en çok özelliğe sahip?" Doğru soru şudur: "Bizim iş yapma biçimimizi hangi yazılım en az zorlamayla destekler?" Bunun için önce kendi süreçlerinizi yazın.

  • Satış teklifi kim hazırlıyor, kim onaylıyor, sipariş nasıl sevkiyata dönüşüyor?
  • Satınalma talebi nereden doğuyor, hangi tutarın üzerinde kimin onayı gerekiyor?
  • Kaç şirket, şube ve depo var; stok depolar arasında nasıl taşınıyor?
  • Üretim yapılıyorsa ürün ağacı ve rota bilgisi nerede tutuluyor?
  • İthalat ya da ihracat dosyaları nasıl izleniyor, masraflar maliyete nasıl yansıtılıyor?

Bu liste demo sırasında elinizde olsun. Satıcıdan genel bir sunum yerine kendi senaryonuzu göstermesini isteyin: "Bir müşteriden sipariş aldık, stok yetmiyor, kısmi sevk yapıp kalanını gelecek hafta göndereceğiz. Bunu sistemde gösterir misiniz?"

Muhasebe omurgası ve Türkiye yerelleştirmesi

ERP'nin kalbi finans modülüdür. Diğer bütün modüllerin işlemleri sonunda muhasebeye yansır. Bu yüzden şu sorular kritik önemdedir:

  • Tekdüzen hesap planı hazır geliyor mu, alt hesaplar kolayca açılabiliyor mu?
  • Stok hareketi, fatura, tahsilat ve bordro yevmiye kaydını kendiliğinden üretiyor mu? Hangi işlemin hangi hesaba gideceği ayarlanabiliyor mu?
  • Kayıtlı belge silinebiliyor mu, yoksa düzeltme ters kayıtla mı yapılıyor? Kapalı döneme kayıt atılabiliyor mu?
  • Çek ve senet portföyü, Ba/Bs listesi, KDV özeti, kur farkı ve kur değerlemesi destekleniyor mu?
  • e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye süreçleri sistemin içinde izlenebiliyor mu, hangi özel entegratörlerle çalışılabiliyor ve bağlantı nasıl kuruluyor?

Bir yazılımın "Türkiye'ye uyarlanmış" olması ile Türkiye mevzuatı düşünülerek baştan tasarlanmış olması arasında fark vardır. Demo sırasında örnek bir dövizli satıcı faturasını ve ödemesini isteyin; kur farkının nasıl hesaplandığına birlikte bakın.

Çok şirket, şube ve depo yapısı

Bugün tek şirketiniz olsa bile yarın bir dış ticaret şirketi ya da yeni bir üretim tesisi kurabilirsiniz. ERP'nin organizasyon yapısı bu büyümeyi taşıyabilmelidir.

  • Ayrı vergi numarası ve ayrı defteri olan birden çok şirket aynı sistemde tanımlanabiliyor mu?
  • Cari kartlar ve malzemeler şirketler arasında ortak kullanılabiliyor mu, yoksa her şirkette yeniden mi açılıyor?
  • Seçilen şirketlerin mizanı, bilançosu ve gelir tablosu konsolide alınabiliyor mu?
  • Şube, depo ve masraf merkezi bazında raporlama yapılabiliyor mu?

Yetki, onay ve denetim izi

ERP'de herkes her şeyi görmemelidir. Satış temsilcisi kendi müşterilerini, depo sorumlusu stok hareketlerini, insan kaynakları uzmanı personel bilgilerini görür. Sorulacaklar:

  • Yetkiler modül, kayıt türü ve eylem düzeyinde mi veriliyor (görüntüle, oluştur, onayla, deftere işle)?
  • Hazır rol şablonları var mı, şirket kendi rollerini oluşturabiliyor mu?
  • Onay akışları tutar, iskonto oranı ya da kredi limiti aşımı gibi koşullarla tasarlanabiliyor mu? "Bağlı olduğu yönetici" gibi dinamik adımlar var mı?
  • Her değişiklik kim, ne zaman, eski ve yeni değer bilgisiyle saklanıyor mu?
  • Kimlik numarası ve IBAN gibi hassas veriler yetkisiz kullanıcıya maskeleniyor mu?
  • İki adımlı doğrulama, parola politikası ve izinli IP listesi gibi güvenlik ayarları var mı?

Özelleştirme: kod mu, ayar mı?

Hiçbir hazır yazılım bir şirketin bütün ihtiyaçlarını birebir karşılamaz. Mesele, eksik kalan kısmın nasıl kapatılacağıdır. Her küçük değişiklik için yazılım firmasından geliştirme talep etmek hem maliyetli hem yavaştır. Sorulacaklar:

  • Ana veri ve belgelere özel alan eklemek için kod gerekiyor mu?
  • Şirkete özgü bir kayıt türü, örneğin araç filosu ya da sözleşme takibi, kullanıcı arayüzünden tanımlanabiliyor mu?
  • Belge numaralandırma ve onay kuralları arayüzden değiştirilebiliyor mu?
  • Yapılan özelleştirmeler sürüm güncellemelerinde korunuyor mu?

Sektörünüze özgü ve hazır bir ürünle karşılanamayan ihtiyaçlarınız varsa sektörel özel yazılım seçeneğini de değerlendirebilirsiniz.

Entegrasyon ve veri aktarımı

ERP bir ada değildir. E-ticaret sitesi, saha satış uygulaması, raporlama araçları ve banka dosyalarıyla konuşması gerekir.

  • Belgelenmiş bir REST API var mı? Hangi veriler okunabiliyor, hangileri yazılabiliyor?
  • API anahtarları kapsam, IP ve hız sınırıyla verilebiliyor mu?
  • Sipariş ya da fatura oluştuğunda dış sisteme bildirim (webhook) gönderilebiliyor mu?
  • Banka hareketleri dosyayla içe alınıp eşleştirilebiliyor mu, ödeme talimatı dosyası üretilebiliyor mu?
  • Cari kart, malzeme, hesap planı ve açılış bakiyeleri için Excel aktarım sihirbazı var mı? Hatalı satırlar aktarımdan önce gösteriliyor mu?

Kullanılabilirlik ve erişim

En iyi tasarlanmış süreç bile kullanıcı ekranı sevmezse işlemez. Demo sırasında ekranların sadeliğine, aramanın hızına ve sık yapılan işlerin kaç tıklama sürdüğüne dikkat edin.

  • Sistem tarayıcıdan çalışıyor mu, yoksa her bilgisayara kurulum mu gerekiyor?
  • Telefon ve tablette kullanılabiliyor mu? Yöneticiler onayları telefondan verebiliyor mu?
  • Listeler aranabiliyor, süzülebiliyor ve Excel'e aktarılabiliyor mu?
  • Ekranlar arasında hızlı geçiş için arama ya da kısayol var mı?

Kullanıcı sayısı arttıkça ekranların tutarlılığı da önem kazanır. Bütün listelerin aynı mantıkla aranıp süzülmesi, bütün belgelerin aynı sekme düzeniyle açılması eğitim süresini kısaltır. Demo sırasında farklı modüllerden birkaç ekran açtırarak bu tutarlılığı kendiniz gözlemleyin.

Uygulama planı ve geçiş riski

Doğru yazılımı seçmek işin yarısıdır; diğer yarısı onu şirkete yerleştirmektir. Teklif aşamasında yazılım firmasından yazılı bir uygulama planı isteyin. Planda hangi modüllerin hangi sırayla açılacağı, veri aktarımının kim tarafından ve hangi şablonlarla yapılacağı, eğitimlerin hangi birimlere verileceği ve canlı kullanıma geçiş tarihi açıkça yer almalıdır.

Geçiş tarihini dönem başına, tercihen ay ya da yıl başına denk getirmek açılış bakiyelerini sadeleştirir. Şirket içinde her birimden bir "anahtar kullanıcı" belirlemek de işleri hızlandırır: bu kişi kendi biriminin süreçlerini bilir, eğitimlere katılır ve ilk haftalarda ekip arkadaşlarının sorularını karşılar. Üst yönetimin projeyi sahiplenmesi, eski tablolara geri dönüşü önleyen en etkili güvencedir.

Demo ve teklif aşamasında sorulacaklar

  1. Kendi senaryomuzu demo verisiyle gösterebilir misiniz?
  2. Kurulumda hangi adımlar var, veri aktarımını kim yapıyor?
  3. Eğitim nasıl veriliyor; kullanıcılar kendi verileriyle mi çalışıyor?
  4. Destek hangi kanallardan veriliyor, uzaktan ve yerinde destek kapsamı nedir?
  5. Fiyatlandırma hangi ölçüte göre yapılıyor; modül eklendiğinde ne değişiyor?

Kozmos ERP bu listedeki pek çok soruya ürünün kendi yapısıyla cevap verir: Tekdüzen hesap planı ve hesap belirleme hazır gelir, her işlem yevmiye kaydını kendiliğinden üretir, kayıtlı belge ters kayıtla düzeltilir. Tek hesapta birden çok şirket tanımlanır ve konsolide rapor alınır. Yetkiler modül, nesne ve eylem düzeyindedir; onay kuralları, özel alanlar ve özel modüller kod yazmadan tasarlanır. REST API, imzalı webhook ve Excel veri aktarımı sihirbazı vardır; sistem tarayıcıdan çalışır ve telefonda da kullanılır.

Kendi senaryonuzla bir tanıtım için teklif formunu doldurabilir, ürünün modüllerini ve ekranlarını Kozmos ERP sayfasında inceleyebilirsiniz. ERP kavramına yeni başlıyorsanız ERP nedir rehberimiz iyi bir başlangıç olur. Sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.