Mutfakta en çok tartışma fiş yüzünden çıkar. Izgaraya gitmesi gereken sipariş barın yazıcısından çıkar, taşınan bir masanın fişi yeni sipariş sanılıp yemek ikinci kez hazırlanır, iptal edilen kalem mutfağa bildirilmez. Bu sorunların çoğu yazılımın kusurundan değil, yazıcı ve fiş düzeninin baştan planlanmamasından kaynaklanır. Bu rehberde istasyon planından yazıcı seçimine, fiş içeriğinden mutfak ekranına kadar doğru düzeni adım adım anlatıyoruz.
Mutfak fişi neden karışır?
Karışıklığın üç yaygın nedeni vardır. Birincisi, bütün siparişlerin tek bir yazıcıdan çıkmasıdır: ızgaracı, tatlıcı ve barmen aynı kâğıt şeridinden kendi kalemlerini ayıklamaya çalışır. İkincisi, fişte gereğinden fazla ya da eksik bilgi bulunmasıdır: masa adı, not ya da porsiyon yazmayan fiş soruya, fiyat ve kampanya yazan fiş kalabalığa yol açar. Üçüncüsü, sipariş sonrasında yapılan değişikliklerin, yani iptal, adet düşürme, not değişikliği ve masa taşımanın mutfağa tutarsız biçimde bildirilmesidir.
Doğru düzen, her kalemin tek bir istasyona gittiği, fişin yalnız hazırlayanın işine yarayan bilgiyi taşıdığı ve değişikliklerin açık bir kuralla bildirildiği düzendir.
Önce istasyonları belirleyin
Yazıcı almadan önce mutfağın nasıl çalıştığını çizin. Her istasyon, kendi ürünlerini hazırlayan ve kendi fişini okuyan bir çalışma alanıdır. Küçük bir kafede tek istasyon yeterli olabilir. Bir kebapçıda ise ızgara, sıcak mutfak ve bar ayrı çalışır; tatlı ve içecekler bara ya da ayrı bir tezgâha bağlanabilir.
İstasyonları belirlerken her ürünün kimin elinden çıktığını tek tek yazın. Çorba sıcak mutfaktan, lahmacun fırından, ayran bardan çıkıyorsa bu eşleşme programdaki yönlendirmenin temelini oluşturur. Kasada hazırlanan ürünleri, örneğin çay ve su gibi, mutfağa hiç göndermemek de bir seçenektir.
Ürün ve kategoriye göre yönlendirme
Adisyon programları fişi genellikle iki yolla yönlendirir: kategoriye göre ya da ürüne göre. Kategori yönlendirmesi kurulumu hızlandırır; "Kebaplar" kategorisinin bütün ürünleri ızgara yazıcısına gider. Ürün yönlendirmesi ise istisnalar içindir; aynı kategorideki bir ürün başka bir istasyonda hazırlanıyorsa yalnız o ürün farklı yazıcıya bağlanır.
İyi bir programda bu iki yöntem birlikte çalışır: önce ürünün kendi yazıcısına, yoksa kategorinin yazıcısına, o da yoksa varsayılan mutfak yazıcısına bakılır. Hiçbir yazıcıya bağlanmamış ürünlerin listelenmesi de kurulum sırasında unutulan ürünleri yakalamanızı sağlar.
Yazıcı seçimi: kâğıt genişliği ve bağlantı
Mutfakta genellikle termal fiş yazıcıları kullanılır; mürekkep ya da şerit gerektirmez, hızlıdır. Kâğıt genişliği olarak 80 mm okunaklı ve yaygındır; 58 mm yazıcılar daha küçük yer kaplar ama uzun ürün adlarında satır sayısını artırır. Yazıcıyı ocağın ve buharın doğrudan etkisinden uzak, aşçının kolayca görebileceği bir yere yerleştirin; yedek kâğıt rulosunu yanında tutun.
Bağlantı tarafında iki yaygın seçenek vardır. USB yazıcı kasa bilgisayarına kabloyla bağlanır; tek kasalı küçük işletmeler için pratiktir ama yazıcının kasaya yakın olmasını gerektirir. Ağ yazıcısı ise Ethernet kablosuyla yerel ağa bağlanır, işletmenin herhangi bir yerine konabilir ve birden çok cihazdan gelen fişleri basabilir. Mutfak kasadan uzaksa ağ yazıcısı genellikle daha doğru seçimdir. Yazıcı seçimi ve kurulumu için yazıcı satış ve teknik servis, kablolama için ağ ve network hizmetlerimize bakabilirsiniz.
Fişte ne yazmalı?
Mutfak fişi hazırlayanın işine yarayan bilgiyi büyük ve net yazmalıdır:
- Masanın adı ve konumu, paket ya da gel-al siparişinde sipariş numarası
- Siparişi alan garsonun adı ve saat
- Ürün adı, miktarı ve porsiyon ya da boy seçeneği
- Ürün notu ve ekstralar, örneğin "Soğansız" ya da "Az pişmiş"
- Bütün sipariş için yazılan not
Paket ve gel-al siparişlerinde fişe müşterinin adı ve sipariş numarası da yazılmalıdır; böylece hazırlanan paket doğru kuryeye ya da doğru müşteriye verilir. Kuryenin yanına verilen paket fişinde ise adres, telefon, tahsil edilecek tutar ve ödeme şekli açıkça yazmalıdır. Fiyat ve tutar mutfağın işinde ikinci planda kalır; fişte öncelik masa, ürün, miktar ve nottadır. Miktarın yazılışı da önemlidir: "2,5 porsiyon Adana Kebap" yerine "2,5 Adana Kebap" daha hızlı okunur; ağırlıkla satılan ürünlerde ise ölçü birimi yazılmalıdır.
İptal, değişiklik, taşıma ve tekrar basım
Sipariş mutfağa gittikten sonra yapılan değişiklikler fiş düzeninin en hassas noktasıdır. İptal edilen ya da adedi düşürülen kalem mutfağa mutlaka bildirilmelidir; aksi hâlde hazırlanan yemek çöpe gider. Not ya da ekstra değişikliği de ayrı bir değişiklik fişiyle bildirilmelidir.
Masa taşıma ve masa birleştirme ise farklıdır. Yemek aynı yemektir, yalnız gideceği masa değişmiştir. Bu durumda mutfağa yeni bir fiş göndermek, personelin siparişi yeni sanıp ikinci kez hazırlamasına yol açabilir. Mutfak ekranı kullanılıyorsa masanın yeni adı ekranda kendiliğinden görünür; fiş gerekmez. Basılamayan ya da kaybolan bir fiş yeniden basıldığında ise fişin üstünde bunun bir tekrar basım olduğu açıkça yazmalıdır.
Mutfak ekranı mı, yazıcı mı?
Mutfak ekranı, fişin yerini alan ya da fişle birlikte kullanılan bir tablet ya da ekrandır. Siparişler istasyon istasyon kart olarak görünür, aşçı hazır olan kalemi işaretler, geciken sipariş renk değiştirir. Hazır bilgisi garsona bildirim olarak gidebilir; bu da yemeğin tezgâhta beklemesini önler.
Ekranın en büyük avantajı değişiklikleri anında göstermesidir: taşınan masa, iptal edilen kalem ve yeni not kartta güncellenir. Kâğıt fişin avantajı ise elektrik ya da cihaz sorunu yaşanmadan her koşulda okunabilmesidir. Pek çok işletme ikisini birlikte kullanır: ekran işi yönetir, yazıcı yedek ve kayıt görevi görür.
Kurulumu bitirmeden önce her istasyon için bir deneme yapın. Her kategoriden en az bir ürünü içeren bir masa siparişi girin, bir kalemi iptal edin, bir notu değiştirin ve masayı taşıyın. Hangi fişin hangi yazıcıdan çıktığını ve mutfak ekranında neyin göründüğünü istasyondaki personelle birlikte kontrol edin. Yanlış yazıcıya giden ya da hiçbir istasyona gitmeyen ürünü bu denemede yakalamak, ilk yoğun akşamda yakalamaktan çok daha kolaydır.
Kadisyon'da mutfak ve yazıcı düzeni
Kadisyon'da fiş önce ürüne seçilen yazıcıya, seçilmemişse kategorinin yazıcısına, o da yoksa varsayılan mutfak yazıcısına gider. Yazıcılar fiş yazıcısı (kasa), mutfak ve bar yazıcısı ya da etiket yazıcısı olarak tanımlanır; ağ yazıcısı ile kasa bilgisayarına bağlı USB yazıcı desteklenir, kâğıt genişliği 80 ya da 58 mm seçilir. Bütün fişler kasa bilgisayarındaki yazdırma kuyruğundan geçer; basılamayan fiş kaybolmaz, ekranın üstünde uyarı çıkar. Bir yazıcıya yedek seçilirse asıl yazıcı basamadığında sıradaki fişler "YEDEK YAZICI" notuyla yedekten çıkar. Her masa konumuna ayrı hesap fişi yazıcısı da atanabilir. Yazıcılar ekranındaki "Test fişi bas" kurulum sırasında yazıcıyı denemeyi, "Son fişler" listesindeki "Tekrar bas" ise kaybolan bir fişi yeniden çıkarmayı sağlar; Yönetim > Mutfak Ekranları'nda hiçbir mutfak ekranına gitmeyen ürünler listelenir.
Ayarlar > Satış kuralları > Mutfak ve bar fişleri bölümünde iptal ve değişiklik fişi varsayılan olarak açık, masa taşıma, birleştirme ve kalem taşıma fişleri varsayılan olarak kapalı gelir; yeni sipariş, ek sipariş ve "Mutfağa Çağır" fişleri her zaman basılır. Fişte sayma birimi yazılmaz ("2,5 Adana Kebap"); istenirse "Miktarı yalnız sayıyla yaz" ayarıyla "3 Ayran" biçimine geçilir. Yeniden basılan fişte "TEKRAR BASIM" yazar ve fişten sonra yapılan değişiklikler satır satır eklenir.
Mutfak ekranı tablette tarayıcıyla açılır ve istasyonlara ayrılır. Kalemler tek tek ya da topluca hazır yapılır, kart süresi varsayılan olarak 10 dakikada sarıya, 20 dakikada kırmızıya döner. Hazır olan yemek garsonun telefonuna "Mutfakta hazır" bildirimi olarak düşer. İsteğe bağlı servis sırasıyla garson ana yemeği "Sonra hazırlanacak" diye işaretleyip zamanı gelince "Mutfağa Çağır" ile mutfağa gönderebilir. Mutfak düzeninizi birlikte planlamak isterseniz teklif ve demo talebi bırakın; ürünün tamamı için Kadisyon ürün sayfasına göz atın.