MikroTik yönlendiriciler otel, kafe ve yurtlarda misafir interneti için en çok tercih edilen cihazlar arasındadır. RouterOS'un yerleşik hotspot özelliği misafiri internete çıkmadan önce bir giriş sayfasına yönlendirir; RADIUS desteği sayesinde kimlik doğrulama ve sınırlar merkezi bir sunucudan yönetilir. Bu rehberde MikroTik hotspot ile misafir ağının nasıl kurulacağını, RADIUS bağlantısının mantığını, harici karşılama sayfası ve duvarlı bahçe ayarlarını ve 5651 kayıtları için günlüklerin nasıl gönderileceğini anlatıyoruz. Örnekler RouterOS 7 içindir; menü adları ve bazı parametreler sürüme göre değişebilir.

MikroTik hotspot nasıl çalışır?

Hotspot etkin bir arayüze bağlanan cihaz IP adresini alır; ama internete çıkmak istediğinde yönlendirici bu isteği yakalar ve giriş sayfasına çevirir. Kullanıcı giriş yaptığında yönlendirici kimlik bilgisini doğrular: yerel kullanıcı listesine ya da bir RADIUS sunucusuna sorar. Kabul gelirse cihaz etkin oturumlar listesine girer ve sınırlarıyla birlikte internete çıkar. Oturum süresi dolduğunda, kota bittiğinde ya da cihaz uzun süre boşta kaldığında oturum kapanır.

Basit bir kurulum için RouterOS'un /ip hotspot setup sihirbazı yeterlidir. Ancak misafir sayısı arttıkça, birden çok şube olduğunda ya da 5651 kayıtları gerektiğinde merkezi bir RADIUS sunucusu ve harici karşılama sayfası daha doğru bir yapıdır.

Misafir ağını ayırmak: köprü, IP ve DHCP

İlk kural, misafir ağının personel ve işletme ağından ayrılmasıdır. Misafirler kasa bilgisayarına, kameralara ya da yazıcılara erişememelidir. Bunun için misafir erişim noktalarının bağlı olduğu portlar ayrı bir köprüde (bridge) ya da ayrı bir VLAN'da toplanır ve bu köprüye ayrı bir adres aralığı verilir:

/interface bridge add name=bridge-misafir

/ip address add address=10.5.50.1/24 interface=bridge-misafir

/ip pool add name=misafir-havuz ranges=10.5.50.10-10.5.50.250

/ip dhcp-server add name=misafir-dhcp interface=bridge-misafir address-pool=misafir-havuz lease-time=1h

/ip dhcp-server network add address=10.5.50.0/24 gateway=10.5.50.1 dns-server=10.5.50.1

Kısa kiralama süresi, ayrılan misafirlerin adreslerinin havuza hızla dönmesini sağlar. İçerik filtresi kullanılacaksa DHCP'nin dağıttığı DNS sunucusu filtreli bir DNS hizmeti olarak seçilebilir.

Yerel kullanıcı mı, RADIUS mu?

MikroTik hotspot kullanıcıları yönlendiricinin kendi listesinde tanımlanabilir. Birkaç sabit kullanıcısı olan küçük bir ağ için bu yeterlidir. Ama misafir sayısı arttığında yerel liste hızla yönetilemez hâle gelir: SMS ile doğrulama, oda numarasıyla giriş ya da erişim kodu üretimi yönlendiricinin içinde yapılamaz, kayıtlar cihaz yeniden başladığında kaybolur ve her şube ayrı ayrı yönetilir.

RADIUS (Remote Authentication Dial-In User Service) bu kararı merkezi bir sunucuya taşır. Yönlendirici her giriş denemesinde kullanıcı adı ve şifreyi RADIUS sunucusuna sorar. Sunucu kabul ya da ret yanıtı verir ve kabulde misafire uygulanacak sınırları ekler: oturum süresi (Session-Timeout), boşta kalma süresi (Idle-Timeout), MikroTik'e özgü Mikrotik-Rate-Limit niteliğiyle hız ve Mikrotik-Total-Limit niteliğiyle veri kotası. Böylece bütün kurallar tek yerde değişir.

RADIUS bağlantısı: kimlik doğrulama, hesap kaydı ve oturum sonlandırma

RADIUS bağlantısının üç parçası vardır:

  • Kimlik doğrulama (UDP 1812): Giriş denemesinin kabul ya da reddi.
  • Hesap kaydı (accounting, UDP 1813): Oturumun başlangıcı, ara güncellemeleri ve bitişi; misafirin iç IP adresi, MAC adresi, süresi, indirdiği ve yüklediği veri. 5651 açısından en değerli kayıt budur.
  • Oturum sonlandırma (UDP 3799): RADIUS sunucusunun bir misafirin bağlantısını uzaktan kesmesi (RFC 5176).

/radius add service=hotspot address=RADIUS_SUNUCUSU secret="ORTAK_SIR" authentication-port=1812 accounting-port=1813 timeout=3s

/radius incoming set accept=yes port=3799

Paylaşılan sır uzun ve tahmin edilemez olmalı, yalnız kurulumu yapan kişiyle paylaşılmalıdır. RADIUS protokolünde 2024'te duyurulan bir zafiyet nedeniyle RouterOS'un güncel sürümlerinde yanıtlarda Message-Authenticator niteliğini zorunlu kılan bir ayar (require-message-auth) bulunur; RADIUS sunucusunun bu niteliği her yanıtta göndermesi gerekir. Hattınızın dış IP adresi değişkense RADIUS sunucusu cihazı IP adresinden tanıyamaz; bu durumda cihaz, gönderdiği bir kimlik değeriyle (NAS-Identifier ya da konum kimliği) tanınmalıdır.

Hotspot profili, harici karşılama sayfası ve duvarlı bahçe

Hotspot profili giriş yöntemini ve RADIUS kullanımını belirler:

/ip hotspot profile add name=misafir hotspot-address=10.5.50.1 dns-name=giris.wifi login-by=http-chap,http-pap,mac-cookie use-radius=yes radius-accounting=yes radius-interim-update=5m

/ip hotspot add name=misafir interface=bridge-misafir address-pool=misafir-havuz profile=misafir

login-by parametresindeki mac-cookie, daha önce giriş yapmış cihazın çerez süresi boyunca yeniden giriş yapmadan bağlanmasını sağlar. radius-interim-update ise açık oturumların kaç dakikada bir hesap kaydı güncellemesi göndereceğini belirler; beş dakika, panelde güncel trafik görmek için uygun bir değerdir.

MikroTik'in kendi giriş sayfası yerine harici bir karşılama sayfası kullanılacaksa hotspot klasöründeki login.html dosyası, misafiri cihaz bilgileriyle (MAC adresi, IP adresi, giriş adresi ve CHAP değerleri) harici sayfaya taşıyan küçük bir formla değiştirilir. Misafir harici sayfada doğrulandıktan sonra sayfa, yönlendiricinin giriş adresine tek kullanımlık bir kullanıcı adı ve şifre gönderir; yönlendirici bunu RADIUS'a sorar ve misafiri içeri alır.

Misafir giriş yapmadan önce internete çıkamadığı için karşılama sayfasının adresine ve RADIUS sunucusuna erişime izin verilmelidir. Buna duvarlı bahçe (walled garden) denir:

/ip hotspot walled-garden add dst-host=karsilama.ornek.com.tr

/ip hotspot walled-garden ip add action=accept dst-address=RADIUS_SUNUCUSU

Karşılama sayfasında kartla ödeme alınacaksa ödeme sağlayıcısının ve bankaların 3D Secure sayfalarının alan adları da duvarlı bahçeye eklenmelidir.

5651 için NAT ve DHCP günlüklerinin gönderilmesi

RADIUS hesap kaydı misafirin hangi iç IP adresini ne zaman kullandığını gösterir. Ancak resmî bir talepte genellikle dış IP adresi ve port sorulur; bu bilgiyi iç adrese bağlayan NAT kaydıdır. MikroTik, NAT kurallarında action=log ile her yeni bağlantıyı günlüğe yazabilir ve günlükleri syslog ile uzak bir sunucuya gönderebilir:

/system logging action add name=uzak target=remote remote=KAYIT_SUNUCUSU remote-port=5514 bsd-syslog=yes

/system logging add topics=firewall action=uzak

/ip firewall nat add chain=srcnat src-address=10.5.50.0/24 action=log log-prefix="misafir"

Günlük kuralı NAT listesinde adres çevirme (masquerade) kuralının üstüne taşınmalıdır; action=log paketi değiştirmez, yalnız kayda yazar ve paket sonraki kurala geçer. DHCP atamaları için DHCP sunucusunun kiralama betiği (lease-script) kullanılarak her atama ve bırakma da günlüğe yazdırılabilir. Yoğun bir ağda NAT günlükleri çok sayıda satır üretir; bu yüzden günlükler yönlendiricide değil, onları ayrıştırıp saklayan bir sunucuda tutulmalıdır.

Saat eşitleme, güvenlik ve sık yapılan hatalar

  • Saat: Kayıtların değeri doğru zamana bağlıdır. /system ntp client set enabled=yes servers=pool.ntp.org ve /system clock set time-zone-name=Europe/Istanbul komutlarıyla saat eşitlemesi açılmalıdır.
  • Duvarlı bahçe eksikliği: Karşılama sayfası açılmıyor ya da yarım yükleniyorsa sayfanın kullandığı bir adres duvarlı bahçede değildir. Dış kaynak yüklemeyen bir karşılama sayfası bu sorunu baştan önler.
  • Şifreli sitelerde yönlendirme: Misafir doğrudan https ile açılan bir siteye giderse tarayıcı sertifika uyarısı verebilir. Telefonlar ağa bağlanınca giriş penceresini çoğunlukla kendisi açar; açılmazsa misafir http ile açılan bir adresi denemelidir.
  • Oturum sonlandırma portu: RADIUS sunucusu yönlendiriciden farklı bir ağdaysa UDP 3799 portunun yönlendiriciye ulaşması gerekir.
  • Misafir ağı yalıtımı: Kablosuz erişim noktalarında istemciler arası yalıtım açılmalı, misafir ağından yönetim arayüzüne erişim kapatılmalıdır.

KozSpot'un MikroTik kurulum betiği

KozSpot hotspot ve 5651 log yazılımı, bu rehberdeki adımları her cihaz için hazırlanan tek bir kurulum betiğinde toplar. Panelde cihaz eklendikten sonra Kurulum sekmesinde misafir arayüzü, ağ, ağ geçidi, adres havuzu ve giriş sayfası adı denetlenir; betik bu değerlerle üretilir. Betik indirilir, WinBox'ın Files penceresine sürüklenir ve terminalde /import komutuyla çalıştırılır. İşlem yaklaşık beş dakika sürer.

Betik sırasıyla misafir köprüsünü, IP adresini ve DHCP sunucusunu kurar; KozSpot'un RADIUS sunucusunu kimlik doğrulama, hesap kaydı ve oturum sonlandırma için tanımlar; misafiri KozSpot karşılama sayfasına taşıyan giriş dosyasını yazar; hotspot profilini RADIUS, CHAP, cihaz çerezi ve beş dakikalık ara güncellemeyle oluşturur, izinli cihazların karşılama sayfası olmadan bağlanabilmesi için MAC girişini de açar; karşılama sayfasını ve sunucuyu duvarlı bahçeye ekler; NAT ve DHCP günlüklerini syslog ile KozSpot'a gönderir; saat eşitlemesini açar ve lokasyonda tanımlıysa engellenen alan adlarını DNS filtresine ekler. Her cihazın betiğinde kendine özgü bir cihaz anahtarı bulunur; değişken IP'li hatlarda cihaz bu anahtarla tanınır ve RADIUS yanıtlarında Message-Authenticator kullanılır.

Misafir giriş yaptığında oturum KozSpot'un Canlı oturumlar ekranında görünür ve panelden kesilebilir; NAT ve DHCP satırları her gece imzalanan 5651 kayıt dosyasına girer. UniFi, pfSense ve FortiGate için de panelde adım adım yönerge vardır; bütün ekranlar ürün sayfasında. Doğrulama yöntemlerinin karşılaştırması için hotspot sistemi seçim rehberimize, kayıtların imzalanması için log imzalama yazımıza bakabilirsiniz. Misafir ağınızın kablolama ve kablosuz kapsama işleri için ağ ve network çözümlerimiz, KozSpot'u kendi cihazınızla görmek için demo talebi sayfamız hazır.